Grypa to ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana zakażeniem wirusem grypy. Grypa przenosi się drogą kropelkową z człowieka na człowieka , co powoduje sezonowe epidemie. Osoba zarażona stanowi źródło zakażenia dla innych osób. Na grypę chorują osoby w każdym wieku , ale największa zapadalność jest u dzieci. Umieralność z powodu grypy i ciężkie powikłania występują głównie u osób po 65 r.ż. i dzieci w wieku 2 lat i młodszych. Każdego roku na świecie poważnie choruje na grypę od 3–5 mln ludzi , a umiera w konsekwencji jej ciężkiego przebiegu od 250–500 tys ludzi.Znane są 3 rodzaje wirusa grypy : typu A, B i C. Wirusy A i B są przyczyną ciężkich zachorowań, które mogą osiągać rozmiary epidemii, natomiast typ C powoduje zachorowania o lżejszym przebiegu i nie wywołuje epidemii.

  • Wirus grypy A występuje u ludzi i zwierząt (świnie, konie, foki, norki, wieloryby oraz ptaki).
  • Wirus grypy B występuje tylko u ludzi.
  • Wirus grypy C występuje u ludzi i świń. Powoduje tylko lekkie infekcje, np. zapalenie spojówek i nie powoduje występowania epidemii.

Duża zmienność genetyczna wirusa grypy prowadzi do powstawania co kilkadziesiąt lat bardzo groźnych szczepów, które wywołują pandemie.

Grypa rozpoczyna się najczęściej gwałtownie i od początku towarzyszą jej ostre objawy: wysoka gorączka do 39-40’C, ból głowy, dreszcze, ból gardła i suchy kaszel, bóle mięśniowe i kostno-stawowe, jadłowstręt i osłabienie.

Nie należy jej mylić z łagodniej przebiegającym przeziębieniem, które ma wiele podobnych objawów. Dla przeziębienia charakterystyczne jest stopniowe pojawianie się dolegliwości i nieżyt nosa, który nie jest typowym objawem i nie występuje u każdego pacjenta w przebiegu grypy.

U niemowląt i małych dzieci, u których gorączka narasta bardzo gwałtownie, mogą wystąpić majaczenia, drgawki, czy też biegunka i wymioty. Wystąpienie takich objawów jest wskazaniem do natychmiastowej konsultacji lekarskiej. U ludzi starszych może dojść do przyśpieszenia akcji serca i tętna w związku z podwyższoną temperaturą ciała. Szczególnej opieki oraz konsultacji lekarskiej w przebiegu grypy wymagają także osoby starsze z chorobami układy krążenia, w tym pacjenci z niewydolnością krążenia.
Okres najbardziej nasilonych objawów ostrej infekcji wirusowej górnego układu oddechowego trwa zwykle około 3–4 dni. Wydłużenie tego okresu jest wskazaniem do wizyty lekarskiej.
Większość pacjentów, którzy zapadną na grypę, wraca do zdrowia w ciągu od jednego do dwóch tygodni.

Niebezpieczna dla pacjenta nie jest sama grypa, ale jej powikłania:

  • Ze strony układu oddechowego (zapalenie zatok , krtani, oskrzeli, zapalenie płuc)
  • Ze strony układu krążenia (zapalenie mięśnia sercowego)
  • Ze strony ośrodkowego układu nerwowego (splątanie, nasilenie zmian otępiennych u osób starszych, napady drgawkowe zwłaszcza u dzieci pod postacią drgawek gorączkowych, zapalenie mózgu lub zapalenie opon mózgowych)
  • Ze strony innych narządów (ostre zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśni, ostra niewydolność nerek

Pytania do Pielęgniarki Koordynującej, Punkt Szczepień Karkonoskiego Centrum Medycznego:

Jaka jest najskuteczniejsza metoda zapobiegania grypie?

Najlepsza metodą są profilaktyczne szczepienia ochronne przeciw grypie, ich skuteczność określa się na ok. 75–95 procent.

Kiedy należy się szczepić ?

Szczepionki przeciw grypie pojawiają się w sprzedaży we wrześniu, ponieważ najlepiej stosować je przed szczytem zachorowań na grypę (od stycznia do kwietnia).
Wczesna jesień to najlepszy moment, by zdecydować, czy szczepimy dzieci i siebie przeciw grypie, czy nie.

Odporność przeciw infekcji pojawia się już po siedmiu dniach od zaszczepienia.

Jak często należy się szczepić przeciw grypie?

Ponieważ wirusy grypy są bardzo różnorodne i łatwo ulegają mutacji tworząc nowe odmiany, należy szczepić się co roku przed każdym sezonem grypowym.

Kto powinien szczepić się w pierwszej kolejności?

  • osoby po 50 r.ż., 2) osoby z chorobami serca i naczyń 3) chorzy na cukrzycę 4) osoby z chorobami układu oddechowego( w tym astmę ), a także ze schorzeniami nerek, układu krwiotwórczego oraz innymi chorobami przewlekłymi
  • dzieci w wieku od 6m-ca życia, szczególnie z upośledzeniem odporności 6) kobiety planujące zajść w ciążę w czasie sezonu epidemicznego, 7) pracownicy służby zdrowia.

Czy szczepienie jest bezpieczne?

Szczepionki są bezpieczne dla dzieci, osób starszych i kobiet w ciąży. Nowoczesne szczepionki nie zawierają żywych wirusów grypy, nie mogą więc spowodować zakażenia wirusem.

Jakie są korzyści ze szczepienia?

Szczepienia pacjentów po 65 r.ż. prowadzą do obniżenia o około 50 % umieralności ogólnej.
Szczepienie przeciw grypie niezależnie od innych czynników ryzyka, zmniejsza ryzyko ponownego wystąpienia zawału oraz ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu u pacjentów z miażdżycą naczyń krwionośnych .
U szczepionych dzieci w wieku przedszkolnym częstość zapadania na grypę i choroby grypopodobne zmniejsza się o około 60%, a wśród dzieci chodzących do szkoły o 55%. Zaobserwowano również prawie trzykrotne zmniejszenie zachorowań na grypę oraz choroby grypopodobne wśród domowników dzieci szczepionych .

Szczepiąc dzieci chronimy całe rodziny!