Przewlekła niewydolność nerek jest stanem nieodwracalnego uszkodzenia kłębuszków nerkowych, które wymaga leczenia narkozastępczego. Dla oceny stopnia niewydolności nerek stosuje się metody oceniające stopień zmniejszenia się filtracji kłębuszkowej GFR.

Do najczęstszych przyczyn niewydolności nerek należą:

  • cukrzyca
  • zapalenie kłębuszkowe nerek
  • wielotorbielowate zwyrodnienie nerek
  • choroby naczyń nerkowych
  • odmiedniczkowe zapalenie nerek
  • nefropatia zaporowa
  • nadciśnienie tętnicze

Jak zapobiegać chorobą nerek, czyli prewencja chorób nerek.

Nerki mają złożoną budowę i pełnią bardzo ważne funkcje, m.in. oczyszczają krew, wydalają szkodliwe substancje, wytwarzają hormony niezbędne do życia, dlatego należy o nie odpowiednio dbać.
Aby nie dopuścić do PNN należy przestrzegać kilku zasad mianowicie:

  • Zdrowo się odżywiać
  • Nie palić
  • Zmniejszyć ilość używania soli w potrawach (obecnie przyjęte normy to 5,5-6 gramów na dobę)
    Przeciętny Polak spożywa około 12 gram soli na dobę, co może powodować nadciśnienie tętnicze
  • Odpowiednia dieta(warzywa, tłuszcze nienasycone-ryby)
  • Ograniczenie spożywania alkoholu do 20gram na dobę
  • Umiarkowany wysiłek fizyczny
  • Poddawać się badaniom przesiewowym
  • Badania obecności albuminy(białek) w moczu, pojawienie się ich może świadczyć o uszkodzeniu nerek

Co zrobić, gdy ominęliśmy punkt prewencji?

Kiedy problemy z nerkami nasilają się zawsze warto udać się w dobre ręce lekarza specjalisty-nefrologa. Przy niewydolności nerek to lekarz odpowiada za leczenie farmakologiczne, jak i narkozastępcze, do którego zaliczamy: hemodializę, dializę otrzewną oraz przeszczep nerki.
W Polsce u ok. 90% pacjentów przeprowadzane są hemodializy, a ok. 10% poddawanych jest dializie otrzewnowej.

W PNN wyróżniamy cztery stadia:

  • Okres utajonej PNN
  • Okres wyrównanej PNN
  • Okres niewyrównanej PNN
  • Okres schyłkowej PNN

Czym jest hemodializa?

Hemodializa polega na leczeniu przy pomocy aparatu zwanego sztuczną nerką, którego główną częścią jest dializator, przez który przepływa krew oraz płyn dializacyjny, w wyniku czego następuje oczyszczenie krwi z substancji szkodliwych.
Pacjenci kwalifikowani do hemodializy muszą mieć dobry dostęp naczyniowy tzw. przetokę naczyniową, którą najczęściej wykonuje się na przedramieniu. U pacjentów z trudnym dostępem stosuje się cewniki naczyniowe i protezy naczyniowe.
Dializa odbywa się najczęściej 3 dni w tygodniu.

Dializa otrzewnowa

Podczas dializy otrzewnowej –funkcję czyszczenia krwi pełni otrzewna.
Rozróżniamy dializę otrzewnową ciągłą CADO- pacjent sam wymienia płyn średnio 4 razy na dobę przez wprowadzenie, a następnie po 4-6 godzinach płyn jest usuwany przez cewnik wszczepiony do otrzewnej. Kolejnym rodzajem dializy jest automatyczna dializa otrzewnowa ADO, gdzie zamiast pacjenta wymiany płynu dokonuje aparat. Cała ta procedura odbywa się najczęściej w porze nocnej.
Dializa otrzewnowa jest odpowiednią metodą dla większości pacjentów, jednak warunkiem jest jama brzuszna bez blizn oraz zaangażowanie pacjenta i rodziny.

Przeszczep nerki

Przeszczep nerki to oczywiście ostateczność, która następuje w wypadku braku filtracji nerki własnej pacjenta. Przeszczep może się odbywać od dawcy spokrewnionego, jak i dawcy zmarłego.

Kto kwalifikuje się do przeszczepu nerki?

Do przeszczepu kwalifikowani są pacjenci po wykonaniu szeregu badań. Pacjenci nie kwalifikujący się do przeszczepu to osoby z ciężką niewydolnością krążenia, z niewydolnością oddechową oraz świeżo wykrytymi nowotworami.

Pamiętajmy o nerki trzeba dbać nie tylko od święta, ale stale o nich pamiętać. Niektóre zachowania profilaktyczne są wyjątkowo proste - wystarczy podczas wizyty u lekarza poprosić o skierowanie na badanie moczu, jeśli lekarz wykryje chorobę nerek odpowiednio wcześnie może odsunąć końcowe stadium choroby, tym samym im wcześniej niewydolność zostanie wykryta, tym krócej trwa leczenie.

autor: specjalista nefrolog Grzegorz Osiak

Poradnia Nefrologiczna KCM Clinic