Jak dbać o skórę Atopową ?

U chorych na atopowe zapalenie skóry stwierdza się wyraźnie zaznaczoną suchość skóry, uwarunkowaną m.in. wzmożoną przeznaskórkową utratą wody, zaburzonym funkcjonowaniem samej bariery naskórkowej oraz nieprawidłową przemianą nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Dlatego tak ważne dla skuteczności kompleksowego postępowania terapeutycznego jest odpowiednie jej nawilżanie i natłuszczanie.

W pielęgnacji skóry atopowej warto zwrócić uwagę na kąpiel z zastosowaniem odpowiednich preparatów nawilżających i natłuszczających, jak też na środki kosmetyczne aplikowane bezpośrednio po kąpieli oraz wielokrotnie w ciągu dnia, zależnie od stanu klinicznego pacjenta. Dobór odpowiedniej linii kosmetyków nie jest łatwy, zważywszy na fakt, że skóra atopowa charakteryzuje się wybitną skłonnością do odczynów kontaktowych typu alergicznego oraz niealergicznego i nawet preparaty przeznaczone do pielęgnacji takiej skóry mogą powodować zaostrzenie jej stanu zapalnego. Wybór odpowiednich preparatów zależeć będzie zatem od indywidualnej reaktywności skóry chorego i praktycznie nie ma idealnej, najbezpieczniejszej linii kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji skóry atopowej.
Kolejną cechą skóry chorego na atopowe zapalenie skóry jest jej wyraźna skłonność do zakażeń, m.in. bakteryjnych, dlatego w wybranych przypadkach warto okresowo stosować preparaty kosmetyczne zawierające dodatkowo środki przeciwbakteryjne.

Kąpiel jako element terapeutyczny przy Atopowym Zapaleniu Skóry

  • Uważa się, że regularna kąpiel skóry atopowej prowadzi do jej odpowiedniegonawilżenia, oczyszczenia i usunięcia strupów powstałych w przebiegu procesu zapalnego. Należy jednak stosować się do pewnych zaleceń, aby nie doszło do pogorszenia stanu skóry po nieprawidłowo przeprowadzonej kąpieli.
  • Kąpiel powinna być stosowana raz dziennie; w przypadku ciężkich i rozległych zaostrzeń stanu zapalnego skóry kąpiel można stosować co drugi dzień.
  • Kąpiel powinna trwać od kilku do kilkunastu minut (średnio 10-15 minut), w zależności od nasilenia stanu zapalnego skóry i indywidualnej tolerancji pacjenta.
  • Temperatura wody nie powinna być zbyt wysoka; preferowany zakres to 33-34°C.
  • Zalecane jest dodawanie do wody preparatów (emulsji, płynów, olejów mineralnych i naturalnych) o pH 5,5, które - nawilżając i natłuszczając skórę - pomagają dodatkowo kontrolować świąd i zmniejszają konieczność następczego stosowania miejscowych preparatów przeciwzapalnych.
  • Po kąpieli zaleca się delikatne osuszenie skóry (miękkim ręcznikiem, bez pocierania skóry) i następnie (około 5 minut po kąpieli) zastosowanie obojętnych preparatów nawilżająco-natłuszczających (na całą skórę) oraz miejscowych leków przeciwzapalnych w obrębie zmian skórnych.
  • Preparaty przeznaczone do kąpieli leczniczej, zawierające środki przeciwbakteryjne, należy stosować jedynie w uzasadnionych przypadkach zakażenia bakteryjnego (niebezpieczeństwo rozwoju oporności bakteryjnej).

Emolienty, co to jest i jak stosować?

Emolienty, czyli preparaty nawilżająco-natłuszczające, stanowią "pierwszą linię" w ogólnie przyjętej strategii miejscowego leczenia chorych na atopowe zapalenie skóry. Szczególnie wartościowe są te, które w swoim składzie zawierają mocznik (5-10 proc.), utrzymujący odpowiednie nawilżenie warstwy rogowej naskórka, lub zawierają brakujące składowe naskórka, takie jak ceramidy lub inne tłuszcze.

W niektórych przypadkach w skład preparatów nawilżających wchodzą dodatkowo środki znieczulające, np. 3-procentowy roztwór polidokanolu, ograniczający uporczywy świąd skóry.
Skuteczne nawilżanie suchej skóry powinno być przeprowadzane przynajmniej dwa razy dziennie. W zależności od stanu klinicznego skóry, aplikacja preparatów nawilżających może być powtarzana wielokrotnie, szczególnie że maksymalny czas działania środków to 6 godzin.

Uważa się, że w przypadkach o łagodnym przebiegu klinicznym odpowiednia pielęgnacja skóry może być jedyną i wystarczającą metodą leczenia. Z kolei w przypadkach o nieco cięższym przebiegu klinicznym odpowiednie nawilżanie i natłuszczanie skóry chorych na ogranicza w znacznym stopniu konieczność stosowania miejscowych leków przeciwzapalnych.

Nawilżanie i natłuszczanie

  • Nawilżanie i natłuszczanie skóry powinno być prowadzone wielokrotnie podczas dnia, w zależności od stanu klinicznego skóry.
  • Aplikacja preparatu powinna być bardzo delikatna, należy bezwzględnie unikać intensywnego pocierania lub wcierania w delikatną skórę chorego.
  • Dobór preparatów powinien być indywidualny, w zależności od tolerancji skóry atopowej. W przypadku dobrej tolerancji warto stosować cała gamę kosmetyków pielęgnacyjnych jednej linii.
  • Nawet środki nawilżająco - natłuszczające przeznaczone do skóry atopowej mogą powodować podrażnienia (użyte podłoża, środki przeciwbakteryjne, konserwujące itd.).
  • Pielęgnacja skóry w przypadku dziecka chorego na AZS powinna być też okazją do bezpośredniego kontaktu rodziców z dzieckiem, poprawiać jego samopoczucie (świąd skóry wyraźnie ogranicza komfort życia pacjenta) i umacniać ich wzajemne, dobre relacje.

W razie dodatkowych pytań zapraszamy do skorzystania z usług Poradni Dermatologicznej w naszym centrum

lek. med. Anna Godlewska

Poradnia Dermatologiczna KCM Clinic