Jakie mogą być przyczyny trudności z oddychaniem  nosem?

Główną rolą nosa jest zapewnienie odpowiedniego nawilżenia, ocieplenia i oczyszczenia wdychanego powietrza. Nieżyt nosa może tę funkcję bardzo poważnie zaburzyć i prowadzić do zaburzeń oddychania jak i rozwoju chorób innych narządów. Wielu pacjentów skarży się na trudności z oddychaniem nosem.
Bardzo częstą przyczyną takich dolegliwości jest skrzywienie przegrody nosa.

Jakie są przyczyny często diagnozowanego skrzywienia przegrody nosa u pacjentów z trudnościami w oddychaniu?

Tzw. skrzywienie przegrody nosowej może ono  powstać w wyniku urazu lub w wyniku zaburzeń wzrostu rusztowania nosa. Skrzywienie może być uwarunkowane również genetycznie (stąd zdarza się, że w danej rodzinie wiele osób ma ten sam problem). W części przypadków istniejące skrzywienie jest za małe by powodować jakieś istotne dolegliwości, jednak w wielu innych powoduje: niedrożność nosa, zaburzenia węchu, krwawienia z nosa, częste infekcje, nawrotowe zapalenia zatok, a czasami też uporczywe bóle głowy. Bardzo często do skrzywienia dochodzi podczas nadmiernego przerostu małżowin nosowych, szczególnie dolnej. Zazwyczaj problem sprawiają duże skrzywienia, ponieważ to one prowadzą do oddychania ustami. Należy jednak pamiętać, że mniej nasilone zmiany znajdujące się jednak na poziomie ujść zatok, mogą blokować połączenie nosa z zatokami i prowadzić w ten sposób do ich zapaleń. W takich sytuacjach, choć pacjent podaje dość dobrą drożność nosa, należy dokonać korekty skrzywionej części przegrody, gdyż tylko tak można uchronić zatoki przed nawrotami stanów zapalnych.

Co to są polipy nosa?

W przypadku nasilonych zmian zapalnych błony śluzowej nosa i zatok w jej obszarze powstają wyrośla zwane polipami. Rozrost błony śluzowej, który nie jest chorobą nowotworową, prowadzi jednak do niszczenia ścian kostnych oraz zarastania połączeń zatok z nosem. Występuje różnego stopnia upośledzenie drożności nosa, upośledzenie lub brak węchu, mogą pojawić się bóle głowy i mowa nosowa.

Skąd może wynikać tzw. mowa nosowa?

Jedna z innych przyczyn obok polipów i skrzywienia przegrody może być nieprawidłowe ułożenie małżowin nosowych środkowych.
Małżowiny nosowe mogą być nieprawidłowo ułożone, zbyt duże, nieodpowiednio zagięte. Nieprawidłowo zbudowane małżowiny środkowe blokują oddychanie i utrudniają prawidłowe działanie połączeń zatok z nosem.

Jak sobie pomóc nie szkodząc?

Najważniejsze jest, aby przy długotrwałej niedrożności nosa skonsultować się z lekarzem, gdyż nieodpowiednie leczenie na „własną rękę” może prowadzić do powikłań.
Częste używanie kropli do nosa (szczególnie tych reklamowanych w telewizji) prowadzi do powstania trwałych przerostów śluzówki.
Sytuacja ta prowadzi do tego, że nos jest prawie ciągle zatkany, występują zaburzenia węchu a często też nadmierny wyciek wydzieliny.
Warto pamiętać, że niewinne, bezrecepturowe krople do nosa niczego nie leczą.
Powodują jedynie trwający kilka godzin skurcz naczyń krwionośnych w nosie co na pewien czas poprawia jego drożność. Kiedy krople przestają działać nos zapycha się jeszcze bardziej i preparatu trzeba użyć ponownie.

Sytuacja ta prowadzi nie tylko do uzależnienia, ale do rozwoju bardzo dokuczliwej i trudnej do leczenia jednostki chorobowej - polekowego nieżytu nosa.

Lekarz posiada wiedzę jak pomóc, aby nie zaszkodzić, dlatego tak ważna jest konsultacja laryngologiczna przed podjęciem jakichkolwiek działań.

Na czym polega operacja korekcyjna skrzywienia przegrody?

W wielu przypadkach skrzywień przegrody nosowej nieodzowna jest operacja, którą dzielimy w zależności od powstałego schorzenia na:

Operację przegrody nosa (septoplastyka) łac. septum – przegroda, polega na korekcji skrzywienia po oddzieleniu błony śluzowej. Skrzywione fragmenty są ponownie wszywane w przegrodę nosa i stabilizowane specjalnymi szwami.
Operację korekcji małżowin środkowych nosa wykonujemy w narkozie, często podczas zabiegu mikroskopowo-endoskopowego.
Przerost małżowin nosowych dotyczy głównie małżowin dolnych. Prowadzi on do upośledzenia drożności nosa. Zmniejszenia masy małżowiny można dokonać w różny sposób. Tylne końce najczęściej usuwa się operacyjnie. Pozostałe przerośnięte części małżowin najprościej obkurczyć za pomocą koagulacji podśluzówkowej metodą ablacji lub radioablacji. Obie metody nie uszkadzją powierzchni błony śluzowej.

Pamietajmy jednak, że najważniejsza jest konsultacja laryngologiczna, gdyż skrzywionej przegrody nosowej nie da się wyleczyć żadnymi kroplami, ani innymi lekami-zawsze konieczna jest interwencja pod postacią zabiegu.

autor: specjalista otolaryngologii Marlena Lis - Rutkiewicz 

Oddział Otolaryngologii KCM Clinic